توجیه
21 بازدید
محل نشر: ذهن » تابستان 1379 - شماره 2 (13 صفحه - از 32 تا 44)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
در این مقاله ابتدا توانایى عقل در رسیدن به واقع به عنوان یک سؤال اساسى مطرح و سپس با تقسیم علوم به حضورى و حصولى توضیح داده شده است که در علوم حضورى، واقع، نزد عالم حاضر است لذا سؤال از مطابقت با واقع در مورد آن خطاست بلکه علم در مورد آن، عین واقع است و خطا در آن راه ندارد. ولى در علم حصولى مطابقت معنا دارد هر چند در بدیهیات اولیه مطابقت، قطعى و محرز است. در بدیهیات، علتِ تصدیق، تصور موضوع و محمول و نسبت بین آن دو است و این علت همیشه در تصدیقات بدیهى وجود دارد، یا به صورت خودآگاه و با علم تفصیلى و یا به صورت ناخودآگاه و علم اجمالى. در ادامه مقاله چنین نتیجه گرفته شده است که این علم، معرفت حقیقى است گرچه دلیل آن را ندانیم زیرا دلیل و علت یقین مطابق با واقع جزء تعریف موقت حقیقى محسوب نمى‏شود بلکه طریق بدان به شمار مى‏آید و طریق به چیزى، جزء حقیقت آن چیز محسوب نمى‏گردد، مگر اینکه بخواهیم جعل اصطلاح کنیم یا با توجه به اهداف خاصى بخواهیم تعریف ارائه بدهیم. در ادامه مقاله، نقض گتیه به تعریف معرفت حقیقى (باور صادق موجه) مطرح و مورد ارزیابى و نقد قرار گرفته است. در واقع مثالهاى نقض گتیه به امورى حسى و تجربى است که اصولاً یقین‏آور نیستند و نوبت به یقین مطابق با واقع نمى‏رسد. یکى از مباحث محورى در معرفت‏شناسى،ارزیابى توانایى عقل در رسیدن به واقع است؛ یعنى بررسى این مسئله که آیا عقل بشر مى‏تواند واقعیت را آنگونه که هست درک کند و انسان مى‏تواند مطمئن باشد که با عقل و دستگاه ادراکى خود، به واقع آنگونه که هست علم و معرفت پیدا کرده و علمى مطابق با واقع بدست آورده است، یا اینکه موانع و مشکلاتى بر سر راه عقل و ادراک بشرى وجود دارد که نشانگر عدم توانایى او در رسیدن به این مهم است. لذا در پرداختن به این مهم، عناصرى چون: علم، مطابقت و توانایى عقل در رسیدن یا نرسیدن به واقع باید مطرح و مورد بحث قرار گیرند...
آدرس اینترنتی